Patron medialny
Załóż działalność gospodarczą
Działalność gospodarcza to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorca w rozumieniu ustawy to osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.
Jak rozpocząć działalność gospodarczą?
Czekając na to, że wszystko będzie można załatwić w tzw. jednym okienku (swoją drogą ta obietnica powtarza się od kilku lat) niestety obecnie trzeba wykonać kilka kroków.
Krok pierwszy: Urząd gminy lub miasta
Aby zarejestrować swoją firmę należy udać się do urzędu gminy lub urzędu miasta wraz z dowodem osobistym oraz wypełnić przygotowany przez dany urząd formularz - zgłoszenie. Zgłoszenie o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej podlega opłacie w wysokości 100 zł, za każdą zmianę wpisu, opłata wynosi 50 zł.
Zgłoszenie o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powinno zawierać:
- imię i nazwisko przedsiębiorcy, nazwę firmy oraz numer ewidencyjny PESEL
- miejsca zamieszkania przedsiębiorcy
- określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD),
- datę rozpoczęcia działalności gospodarczej
Wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonuje organ ewidencyjny, czyli wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku. Po dokonaniu wpisu przedsiębiorca otrzymuje zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.
Krok drugi: Urząd statystyczny
Mając w ręku wpis do ewidencji działalności, udajesz się do siedziby właściwego urzędu statystycznego (najczęściej w powiecie) w celu zgłoszenia twojej firmy do systematyki państwowej. Twoim celem jest - REGON
W drugim kroku przedsiębiorca musi uzyskać wpis do REGON. Uczynić to można na dwa sposoby:
- złożyć wypełniony formularz w urzędzie statystycznym - osobiście lub wysłać pocztą, w terminie 14 dni od dnia uzyskania zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej
- złożyć wypełniony formularz w urzędzie gminy lub urzędzie miasta wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji.
Wniosek o wpis do REGON ma symbol RG-1 i nosi nazwę: Wniosek o wpis do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej lub o zmianę cech objętych wpisem, uzyskanie wpisu do REGON jest bezpłatne, wraz z wpisem przedsiębiorca uzyskuje swój unikalny numer REGON, czas oczekiwania na wpis to nie dłużej niż 7 dni od dnia złożenia wniosku, przy czym niewątpliwie szybszym sposobem uzyskania wpisu jest załatwienie sprawy osobiście a nie przez urząd gminy, który wysyła wypełniony formularz pocztą do urzędu statystycznego.
REGON - to wieloczłonowy numer ewidencyjny nadawany firmom przez GUS. Numer ten pozwala GUS-owi odróżnić przedsiębiorstwo w systemie, a także stwierdzić, czym taka firma się zajmuje.
Uwaga!
Do wniosku o Regon należy dołączyć odpis zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej (wystarczy kserokopia, lecz przy składaniu wniosku trzeba okazać oryginał).
Wraz z Regonem otrzymasz też określenie twojej działalności podstawowej i drugorzędowej wg polskiej (PKD) i europejskiej (EKD) klasyfikacji działalności.
PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) - jest to opis wszystkich rodzajów działalności, jakie może prowadzić przedsiębiorstwo. Każda działalność ma swój numer. Rejestrując się w urzędzie statystycznym, należy wybrać numer odpowiadający twojej podstawowej działalności.
Krok trzeci: Bank
Firmowe konto bankowe
Niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej jest otworzenie firmowego konta bankowego.
Do założenia rachunku bankowego niezbędne będą następujące dokumenty:
- zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej
- zaświadczenie o REGON firmy
- zaświadczenie o NIP
Niekiedy wymagane jest też posiadanie firmowej pieczątki, na pieczątce powinna znaleźć się: nazwa firmy, adres firmy, NIP, REGON.
Przy wyborze banku nie kieruj się tylko opłatą za prowadzenie konta. Ważne są także inne czynniki:
- solidność,
- lokalizacja,
- długość kolejki i sprawność obsługi w okienku "obsługa podmiotów gospodarczych",
- stosunek banku do małych i średnich firm,
- dostępność kredytów i innych usług oraz produktów.
Krok czwarty: Urząd Skarbowy
W czwartym kroku przedsiębiorcę czeka wizyta w urzędzie skarbowym. W urzędzie skarbowym przedsiębiorca musi wybrać formę rozliczeń opodatkowania spośród dostępnych: Karta podatkowa, Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, Podatkowa księga przychodów i rozchodów, oraz podjąć decyzję czy firma będzie płatnikiem VAT. Osoby fizyczne samodzielnie prowadzące działalność gospodarczą składają również zgłoszenie identyfikacyjne NIP-1 a ich prywatny numer NIP staje się jednocześnie numerem NIP zakładanej właśnie firmy.
Czy warto być Vatowcem? (płatnikiem podatku VAT). Właściwie to pytanie trzeba by zadać inaczej, tzn. czy warto nie być Vatowcem? Jeżeli ktoś nie jest Vatowcem, nie może rozliczać VAT, czyli nie może odpisywać od podatku należnego VAT (który powinien zapłacić), podatku tzw. naliczonego VAT (czyli tego, który jest ukryty w materiałach zużywanych podczas produkowania w jego firmie, gdy są one kupowane przez prowadzącego firmę). Nie być Vatowcem opłaca się tylko wówczas, gdy:
- zarówno dostawca, jak i odbiorca firmy są zwolnieni z VAT,
- firma jest detalistą, a jej odbiorcy nie płacą VAT,
- produkujesz z materiałów zwolnionych z podatku VAT,
- w wyrobach firmy liczy się myśl i praca właściciela, a nie wartość zużytego surowca.
W pozostałych przypadkach opłaca się być Vatowcem. W urzędzie skarbowym będziesz musiał ustalić formę rozliczania się z fiskusem - czyli, niestety, płacenia podatków. Z mocy ustawy (o podatku dochodowym od osób fizycznych) opodatkowany będziesz na zasadach ogólnych (prowadzić będziesz książkę przychodów i rozchodów). Nie jest to jednak obowiązkowe. Możesz wybrać opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub opodatkowanie kartą podatkową. Jeśli nie powiadomisz urzędu skarbowego o wyborze innej formy opodatkowania, oznaczać to będzie, że pozostajesz przy zasadach ogólnych.
Powiadomienie powinieneś złożyć przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu albo do 20 stycznia w stosunku do kolejnego roku prowadzenia działalności.
Krok piąty: ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych)
Zgłoszenie do ubezpieczeń
Ostatni krok to wizyta w ZUS-sie. Przedsiębiorca na zgłoszenie w ZUS-sie ma 7 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. Zgłoszenie do ubezpieczeń dokonuje się na druku ZUS ZUA natomiast zgłoszenie siebie jako płatnika składek należy złożyć na druku ZUS ZFA. Dokumenty jakie należy zabrać ze sobą to kopie decyzji urzędu skarbowego o nadaniu numeru NIP i zaświadczenia urzędu statystycznego o nadaniu aktualnego numeru REGON oraz oryginały tychże dokumentów do wglądu. Zgłoszenia ZUS ZUA oraz ZUS ZFA są bezpłatne.
Osoby prowadzące działalność gospodarczą, która jest ich jedynym źródłem dochodu podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom:
- emerytalnemu
- rentowym
- wypadkowemu
Podlegają także obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz odprowadzają składkę na Fundusz Pracy, dobrowolnie natomiast można opłacać składki na ubezpieczenie chorobowe.
Preferencyjne składki ZUS - łatwiejszy start
Z dniem 24 sierpnia 2005r. weszła w życie ustawa z dnia 1 lipca 2005r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 150, poz. 1248). Oznacza to, że osoby, rozpoczynające pozarolniczą działalność gospodarczą po 24 sierpnia 2005r., mogą opłacać, w okresie 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia działalności, składki na ubezpieczenia społeczne (ZUS) od zadeklarowanej przez siebie kwoty, nie niższej jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę a nie jak pozostali od 60% wynagrodzenia przeciętnego.
Preferencyjne zasady płacenia składek dotyczą jedynie osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, które:
- rozpoczęły wykonywanie działalności gospodarczej nie wcześniej niż 25 sierpnia 2005r.,
- w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej nie prowadziły pozarolniczej działalności,
- nie wykonują działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób rozpoczynających działalność jest preferencyjna, a więc niższa od zwykłej i wynosi ok. 1/3 tej, płaconej przez "nieuprzywilejowanych".
Ubezpieczenie zdrowotne
Tę składkę płaci każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą (bez wyjątku). Jeśli ktoś prowadzi kilka rodzajów działalności gospodarczej to składkę na ubezpieczenie zdrowotne płaci oddzielnie za każdy z nich. Jeżeli natomiast przedsiębiorca jest jednocześnie:
- zatrudniony jako pracownik w innym zakładzie,
- jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenie,
- pozostaje w stosunku służbowym,
- pobiera emeryturę lub rentę,
to składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca z każdego tych tytułów.
Od 1 stycznia 2008 r. składki emerytalne i rentowe dla przedsiębiorców rencistów stały się obowiązkowe, aż do czasu ustalenia im prawa do emerytury. Mogą oni jednak wystąpić do PFRON z wnioskiem o ich zwrot.
Najpierw jednak przedsiębiorca - rencista musi opłacić składki w terminie i w pełnej wysokości. Po ich opłaceniu PFRON je zwraca, jeśli przedsiębiorca złoży wniosek. PFRON odda składki emerytalną i rentowe obliczone od najniższej podstawy ich wymiaru obowiązującej przedsiębiorców, czyli od 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale lub od 30 proc. minimalnego wynagrodzenia dla korzystających z ulgi dla początkujących.
PFRON zrefunduje również niepełnosprawnym rolnikom i/lub ich niepełnosprawnym domownikom składki: wypadkową, chorobową, macierzyńską oraz emerytalno-rentową. Pod warunkiem oczywiście, że opłacą je za dany kwartał w całości i w terminie.
Ubiegający się o zwrot przedsiębiorca rencista musi co miesiąc składać do PFRON informacje o podstawie wymiaru składek i ich opłaconych kwotach oraz wniosek o wypłatę refundacji. Rolnik robi to samo co kwartał, bo on opłaca składki kwartalnie. Wniosek można złożyć elektronicznie albo pisemnie.
Ci przedsiębiorcy, którzy chcą płacić na swoje ubezpieczenia społeczne więcej, różnicę pokrywają z własnej kieszeni. Przedsiębiorca pokrywa również składkę wypadkową (1,80 proc.), która stała się dla niego obowiązkowa. Jeśli zechce, może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i opłacać składkę w wysokości 2,45 proc.
Skąd wziąć pieniądze na swój biznes?
Dotacja
Osoby niepełnosprawne mogą ubiegać się jednorazową bezzwrotną pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub rolniczej.
Warunek: musisz być zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy niepozostający w zatrudnieniu.
Wysokość pomocy na rozpoczęcie działalności lub wkład do spółdzielni nie może przekraczać 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia.
Natomiast niepełnosprawny przedsiębiorca lub rolnik z własnym lub dzierżawionym gospodarstwem rolnym będzie mógł się starać ze środków PFRON o dofinansowanie do wysokości 50 proc. oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego na kontynuowanie działalności.
Warunkiem otrzymania pomocy jest:
- niekorzystanie z pożyczki z PFRON oraz z Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub rolniczej albo
- spłacenie pożyczki zaciągniętej na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub rolniczej albo jej umorzenie przez starostę.
Niepełnosprawny będzie musiał zwrócić otrzymane pieniądze wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jeśli nie dotrzyma warunków umowy.
Wniosek o jednorazową pomoc lub dofinansowanie oprocentowania kredytów składa się w wyznaczonej przez starostę jednostce organizacyjnej: powiatowym centrum pomocy rodzinie, miejskim ośrodku pomocy rodzinie lub powiatowym urzędzie pracy.
Na co dotacja
Osoba niepełnosprawna może otrzymać wsparcie na rozpoczęcie działalności:
- wytwórczej, budowlanej, handlowej i usługowej w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej,
- rolniczej,
- polegającej na prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej,
- na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej.
Możesz się również ubiegać o pomoc na rozszerzenie działalności rolniczej o rodzaj (profil) dotychczas nieprowadzony. Dotacja może być przyznana niezależnie od formy prowadzenia działalności.
Oprac. Anita Siemaszko
Copyright © 2008 by GVA
Projekt, w ramach którego powstaje portal Dom Otwarty: Przestrzeń Interakcji współfinansowany jest ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu - Fundusz Inicjatyw Obywatelskich